TÁC Ý LÀ GÌ
TÁC Ý LÀ GÌ : Tác ý là hướng tâm chú ý đến đối tượng và sự chú ý này dẫn con người đến nơi an toàn hoặc không an toàn. Anh A có một chiếc xe đạp, chiếc xe đạp này có thể dẫn anh đến chùa và cũng có thể dẫn anh đến nơi giải trí. Nếu anh muốn dùng chiếc xe đến chùa, học giáo lý, tập thiền và vấn đạo, chiếc xe là phương tiện đưa anh về chốn thanh bình. Tuy vậy, chiếc xe cũng chở anh vào nơi giải trí không lành mạnh như chỗ rượu chè, cờ bạc, trai gái… Chiếc xe là phương tiện đưa anh về chốn xa rời sự thanh bình. Tác ý cũng thế, tác ý có định hướng sai lầm và định hướng đúng đắn trong trường hợp ý chiều theo đối tượng và khiến cho việc làm của ý sai lầm hay đúng đắn. Khi đối tượng được chú ý và việc chú ý này được xem là đúng đắn, đây gọi là như lý tác ý. Trồng một cái cây để tạo bóng mát và không khí trong lành, con người chú tâm vào việc này và hành động hết sức để đạt mục tiêu. Mục tiêu hướng tới có khả năng đem lại sự lành mạnh và giúp ích cho bản thân nên việc trồng cây được xem là định hướng đúng đắn. Ngược lại khi đối tượng được chú ý và xem là sai lầm, đó là phi như lý tác ý. Những việc làm chiều theo đối tượng làm con người đau khổ, xa rời thực tại và cuộc đời không còn bến đỗ. Chặt phá cây rừng làm gỗ hay giấy nhưng không có ý thức việc tái tạo rừng và tìm cách sát hại rừng nhiều hơn nữa vì mục đích kinh tế hay lợi nhuận nhất thời, điều này không bao giờ được cho là đúng đắn. Khi tâm bị đặt sai hướng, con đường mình đi sẽ sai, nhưng vì vô minh nên không biết đó là sai, và cứ mãi hô hào cái sai là đúng. Người cho rằng cuộc sống này là thường, chấp vào hình tướng, nên một cái gì mất đi cứ nghĩ nó đoạn diệt nên đau khổ và tự hành hạ mình. Đã vậy họ còn ra sức vun xới cho hình tướng đến khi không được như ý muốn vẫn không thể tỉnh ngộ. Nếu tâm được đặt đúng hướng, nhiều lợi ích sẽ phát sinh. Lợi ích đây không mang ý nghĩa về tài sản, tình cảm hay những thứ dính mắc mà lại là sự giải thoát, biết sống hạnh phúc trong hiện tại và khả năng buông bỏ mọi thứ. Buông bỏ không có nghĩa là không gì cả theo cách như sở hữu một chiếc xe hơi rồi bố thí nó đi, không nắm giữ nó nữa. Buông bỏ hàm chứa ý nghĩa sở hữu một chiếc xe nhưng không lo lắng và sầu khổ nếu nó bị hỏng, mất mát hay già cỗi đi. Người đặt tâm đúng hướng có thể gọi là người trí tuệ, thấu hiểu mọi sự việc hay hiện tượng phát sinh đều do nhân duyên mà thành và cũng do nhân duyên mà diệt, nhưng chẳng có gì thành và cũng chẳng có gì diệt. Đi học, đi làm, để dành, tiết kiệm và nhu cầu đi lại khiến anh A quyết định mua xe hơi, nhưng nếu không ai bán xe hơi thì làm sao anh mua được. Khi anh mua rồi, phải có xăng, dầu diesel hay điện mới chạy được. Đến lúc xe chạy riết cũng phải hư và thay thế phụ tùng. Nếu xe cũ quá anh cũng phải bỏ nó đi. Rất nhiều yếu tố tạo nên chiếc xe và các yếu tố đầy đủ, chiếc xe có mặt. Lúc chiếc xe bị vứt bỏ, nó tan rã và chuyển sang các dạng vật chất khác nhau. Chiếc xe không biến mất hoàn toàn mà chỉ thay hình đổi dạng thôi. Sử dụng tâm tìm hiểu các nguyên nhân sinh ra hiện tượng hay các pháp, con người biết thực tính của các hiện thành rồi hoại. Điều chú ý là trước khi hợp hay sau khi tan, tượng hay thực tính của các pháp đều như nhau, hợp rồi tan, các hiện tượng không khác nhau nên không có sự phân biệt và trong lúc đang hợp hay đang thành, chúng chỉ là sự biểu hiện của các pháp, hay còn gọi là giả danh. Như lý tác ý làm nhiệm vụ thấy rõ ràng sự hợp tan của các hiện tượng và cứ thế làm hoài không có gì bắt nó ngưng được nếu mọi điều kiện cần thiết cho một hiện tượng có mặt đầy đủ. Thiện pháp tăng trưởng vì các nguyên nhân được hiểu rõ, con người sẽ hướng tâm đến các đối tượng an lạc, tầm cầu sự bình yên và tha thiết trong việc chế tác hạnh phúc. Do định hướng được thiện pháp, con người đi vào con đường tu tập, không phải đặt niềm tin vào một ông Phật, một quyển kinh hay một người nói pháp, mà đặt niềm tin vào bản thể chân thật của các pháp, sự thật của giải thoát và khả năng giác ngộ của bất cứ chúng sinh nào. Như lý tác ý là sự hướng tâm đến niềm tin chân thật, tin vào cái đẹp của cuộc sống. Tu tập, chuyển hóa khổ đau và an trú trong hiện tại là các pháp môn đẹp, hành động đẹp và niềm tin đẹp. Phi như lý tác ý thì ngược lại, không biết rõ về thiện pháp, nếu biết thì chỉ mơ hồ hoặc sai lệch, đồng thời không tin vào luật nhân quả hay bất cứ nhân duyên nào kết hợp tạo nên hiện tượng. Khoa học muốn phát triển phải ứng dụng nhân duyên hay các phương pháp quán chiếu nhân duyên nhằm nắm bắt các cơ hội làm hiện tượng phát sinh nhanh chóng. Các khoa học gia đang nói về nhân quả mà không biết. Người không biết hay không chịu khám phá các tiến trình nhân duyên sẽ rơi vào tà kiến, phạm nhiều sai lầm và sẵn sàng gây nghiệp ác vì mọi hành động của họ đều hướng vào ác pháp. Phi như lý tác ý là sự hướng tâm đến niềm tin mù quáng, hướng đến sự đoạn diệt và làm tha hóa mọi cái đẹp của cuộc sống. An chơi trác táng, gây đau khổ và thất niệm là việc hành tà đạo, giết chết sự sống và đi vào con đường của ác đạo. Tâm nhận biết cảnh và phải có cảnh mới có tâm nhưng nói cảnh chịu tác động của tâm cũng không sai. Một người nhìn thấy sắc đẹp có thể khởi tâm tà dâm nhưng người khác nhìn thấy sắc đẹp lại không khởi tâm tà dâm. Sắc đẹp không phải là sự xấu xa, chỉ có tâm người làm cho nó trở nên xấu xa mà thôi. Tu không có nghĩa là xa lánh sắc đẹp mà nhìn thay sắc đẹp nhưng không vọng động và tham đắm. Như lý tác ý là việc tâm nhìn nhận cảnh một cách có trí tuệ, không trốn chạy mà đối diện với cảnh. Sắc đẹp đang hiện ra, người tu không nhắm mắt, bịt tai, bóp mũi làm cho nghẹt thở mà biết được các nhân duyên tạo nên cái gọi là đẹp kia và theo đó mà hoại diệt và tan rã, nên không chấp vào sắc đẹp cũng như sắc xấu. Đẹp và xấu đều cùng tự tánh, chỉ có tâm vẽ ra cái đẹp hay xấu mà thôi. Giống như mạng lưới Internet cho phép con người trình diễn đủ thứ ý kiến trên diễn đàn, nhưng ý kiến dù có khác nhau cũng đồng một cách là không đúng cũng không sai. Bên Làng Mai, mỗi khi nghe tiếng chuông thì phải đứng lại theo dõi hơi thở. Vậy nếu không có tiếng chuông thì không cần theo dõi hơi thở? Đâu nhất thiết phải như vậy. Sử dụng tiếng chuông để nhắc bản thân thực tập chánh niệm và đó là phương tiện, còn chấp vào tiếng chuông sẽ trở thành cái máy tu hơn là người tu. Nhưng thà đứng lại lúc nghe tiếng chuông để có cơ hội nhắc nhở chánh niệm, còn hơn cứ mãi đi mà không bao giờ biết niệm. Chánh niệm về cảnh để tâm có định trên cảnh và biết sự dao động của tâm trên cảnh mang tính vô thường. Biết được điều này là tâm có định và làm chủ được tâm, giúp tâm tạo tác hành động thiện và từ chối hành động bất thiện. Giận là biểu hiện của tâm bất thiện và chánh niệm về giận khiến cơn giận được chuyển hóa. Cảnh thiện giúp cho tâm thiện phát sanh và như lý tác ý biểu hiện nhanh hơn. Mục đích của người tu là tiếp xúc với cảnh bất thiện nhưng không làm cho phi như lý tác ý biểu hiện. Giống như bị đánh thì không đánh trở lại, nếu không chịu trận được thì bỏ chạy và tìm cách chuyển hóa. Có người chịu cảnh không nổi hay không thể chấp nhận được cảnh, nên đau khổ và làm mồi cho phi như lý tác ý. Chánh niệm khiến việc phân biệt thiện ác không còn và dĩ nhiên không cần phân loại như lý tác ý hay phi như lý tác ý. Sự phân biệt này cũng do tâm mà ra và khi các pháp đều đồng nhất thì đâu cần phân biệt chi nữa.
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!– Cảm ơn quý đạo hữu đã ghé thăm trang web của chúng tôi để học thêm nhiều điều về phật pháp, lưu tên trang website lại để mỗi khi rảnh thì ghé vào đọc nhé
YOUTUBE : https://youtu.be/GDQkkSH9PdU
