GIẢI NGHĨA TỪ DỤC TRONG ĐẠO PHẬT
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!GIẢI NGHĨA TỪ DỤC TRONG ĐẠO PHẬT : Dục là sự mong ước muốn nắm lấy đối tượng. Đối tượng có thể thiện hay bất thiện nhưng đã là mong ước không được đáp ứng thì chỉ đem đau khổ đến cho người. Tuy nhiên cái khổ này không bằng tâm tham bởi vì sự mong ước mang tính đơn thuần, còn sự tham lam khiến con người dính mắc và chạy theo đối tượng. Người sinh viên mong ước sau khi tốt nghiệp trở thành nhà quản lý và có trở thành hay không tùy thuộc vào khả năng của người này. Muốn trở thành nhà quản lý là một thứ dục nhưng xem nó là của nợ rồi tìm đủ mọi cách để đạt được, tâm tham đã xen lấn vào và khi không đạt được, anh sinh viên sẽ khổ rất nhiều. Tâm sở dục không mang tính bất thiện nhưng nếu kết hợp với tâm tham thành ra bất thiện. Giới hạn của dục được đo lường nhưng tâm tham khó đo lường được. Khát nước muốn uống nước nhưng lo sợ khát nước hay lo sợ hết nước nên cố uống cho nhiều thành ra dục muốn uống nước bị biến chất. Sự mong mỏi về năm loại cảnh trần bao gồm sắc, thinh, hương, vị, xúc hay những mong muốn về những cảnh dễ chịu khác nếu tồn tại quá lâu sẽ sanh ra tham và tham quá độ thành ra dính mắc. Mắt muốn nhìn thấy sắc đẹp, tai muốn nghe lời nói ngon ngọt, mũi muốn hửi mùi thơm, lưỡi muốn nếm vị ngon, thân thể muốn có những xúc chạm dễ chịu. Tất cả những điều này khiến con người mê lầm và trở nên vô minh không biết chúng không thuộc về ta cũng như thay đổi vô thường. Cũng có người thích làm chức cao, thích nhận xét người khác, thích làm ăn kiếm tiền nhiều hay thích ở nhà cao sang trọng. Nhiều cái thích quay con người như chong chóng và biến con người sử dụng phương tiện của dục thỏa mãn tâm tham. Đây gọi là dục dục. Dục thứ hai gọi là tác dục. Vì có sự mong muốn nên có ý muốn làm điều mình mong muốn đó. Một cậu bé muốn nghe nhạc và điều này thúc đẩy cậu có ý mua một máy ipod để nghe. Một tu sĩ với mong muốn giải thoát và cứu độ chúng sanh đã thúc đẩy ông có ý muốn tu tập, tham thiền, tụng kinh, buông bỏ mọi dính mắc. Dục thứ ba là pháp dục. Trường hợp giống như mong muốn đạt được kết quả của điều mình mong cầu. Người muốn thấy sắc đẹp nên mong muốn nhìn thấy người đẹp. Muốn nghe nhạc nên mong muốn nghe được âm thanh của bản nhạc mình yêu thích. Muốn tu tập có hạnh phúc nên mường tượng ra cảm giác hạnh phúc khi thực chứng hay đắc đạo. Sự mong mỏi làm con người tưởng tượng đủ thứ và tâm bắt đầu chạy vòng quanh, không còn an trụ trong thế giới hiện tại nữa. Con người bị dục lôi kéo đi, mất hết sự tự chủ và có thể dẫn đến việc phạm giới hay đánh mất đạo đức của mình. Dục không phải hoàn toàn xấu như người ta nghĩ về bề mặt của ngôn từ mà dục cũng có thể đem con người đến giải thoát. Như người tu sĩ đã nói ở trên với mong muốn giải thoát và làm lợi lạc chúng sanh, ông đã quán tưởng về con đường và sự thành tựu của mình nhằm hướng bản thân đi trên con đường về đến cái đích đó. Sự tu tập hàng ngày là đích đến vững chắc không phải đợi đến cuối con đường, nhưng niềm tin dẫn dắt ông đi mãi không bao giờ biết dừng lại và việc tu tập theo đó được duy trì cho đến khi thành tựu đạo quả. Người tu không quá mong cầu vào việc giải thoát vì bản thân không hề biết được điều đó. Đúng ngày đúng giờ thì đạt được giải thoát không sai khác, cho nên việc người tu mong mỏi giải thoát là một thứ dục nhằm duy trì niềm tin mà thôi, không biến họ thành cái máy tu hay lầm đường lạc lối. Tất cả các pháp đều lấy dục làm nền tảng và người tu muốn giải thoát đều do dục mà ra. Người không tìm cầu hạnh phúc vĩnh hằng chắc chắn không chịu rèn luyện tâm, thiền định, thực tập chánh niệm. Chính vì nhu cầu hạnh phúc có thực đã thúc đẩy người tu thực hành giáo pháp không ngừng nghỉ. Dục có thể dẫn đến tham nhưng dục chưa hẳn là tham và tham chắc chắn bao hàm dục. Dính mắc vào cảnh trần hay các pháp khả ái khiến con người tham đắm, mong muốn đạt được và khi đã đạt rồi thì bắt đầu chất chứa cho nhiều đến lúc sanh ra ngán ngẩm hay chán nản. Người tu cũng vậy, tu nhiều quá đâm ra chán và phản tác dụng. Tu cũng cần làm mới và đổi kiểu, nếu chỉ có mỗi một kiểu, người tu khó tìm thấy sự nối tiếp hạnh phúc trong khi tu. Nhưng thay đổi liên tục cũng tạo ra sự dính mắc, cái gì cũng cần phải thay đổi có thể làm xa rời tinh thần đúng đắn của chánh pháp. Nhiều người mong muốn chứng minh cái tôi, cá tính, bản ngã hay lúc nào cũng cho mình đúng sẽ ôm ấp cái mình cho là đúng đó và nếu ai đụng đến thì nổi giận. Nổi giận có thể là kết quả của dục vì sự ham thích cái giận. Lòng mong muốn bám víu cảnh làm mình giận và triệt tiêu đối thủ nên cơn giận là kết quả của nhân dục. Dục phát sinh khi xuất hiện sự mong muốn về đối tượng cảnh trần và chánh niệm về cảnh trần sẽ kiểm soát được dục không cho cảnh kéo dục đi theo. Người ăn chay thấy thức ăn mặn có thể sẽ chảy nước miếng và khởi tâm muốn dùng nó. Nhưng nhờ có chánh niệm người này biết rằng ăn mặn sẽ phạm giới và khó giữ được lòng từ bị với muốn loài nên việc bày thức ăn mặn ra cũng không động đũa đến. Biết về cảnh trần sẽ không làm nô lệ cho nó, mà vẫn ngang nhiên dù cảnh trần đang lượn lờ khắp nơi. Dục không nắm giữ cảnh như trường hợp tâm tham nắm giữ cảnh, nên có thể nói dục hàm chứa những mong muốn đơn thuần, mang lại lợi ích cho bản thân và những người xung quanh. Chẳng hạn, lòng mong muốn thế giới hòa bình, mong trời mưa nơi khô hạn, mong dịch bệnh cúm heo mau chấm dứt tại Mexico hay có đủ tiền giúp trẻ em mổ tim trong chương trình “Trái tim cho em”. Không bám chắc vào cảnh làm cho dục trở nên lành mạnh hơn so với tham. Con người nhiều mơ ước và dĩ nhiên không phải tất cả đều thành. Sự mong ước này được ban đi nhiều hơn là thu vào nhưng kỳ thực đó lại là thỏa mãn bản thân. Người làm công quả ở chùa để giúp nhà chùa sắp xếp các công việc chấp tác, tức là mang thuận lợi đến cho người khác nhưng bản thân lại có nhiều niềm vui, dĩ nhiên niềm vui này không được mua ở siêu thị hay nhà hát. Khi đã có sự mong muốn về cảnh, dục làm tiếp nhiệm vụ mong muốn tìm kiếm cảnh và như đã nói cảnh có thể thiện hay bất thiện. Chánh niệm về cảnh giúp con người biết dừng lại, lựa chọn và từ bỏ. Nếu tâm tham mạnh, cảnh bất thiện bị chi phối nhiều hơn, khi tâm tham yếu hay không có, cảnh thiện được chi phối nhiều hơn. Chánh niệm nhận ra tâm tham và giúp ta quay trở về với trạng thái nguyên thuỷ của tâm sở dục. Mong muốn giải thoát cũng là biểu hiện của dục nên giải thoát mà bị dính mắc thì cũng không thể giải thoát được. Giải thoát là điều đến tự nhiên nên có quyền mong ước về nó nhưng đừng bị kẹt vào nó.
Quý đại chúng có thể xem video về phật pháp trên kênh youtube
Nghe thêm truyện audio phật giáo tại đây…
